رنج زنان افغان تحت حاکمیت طالبان در سال ۲۰۲۶.
وضعیت زنان افغان تحت حاکمیت طالبان با محدودیتهای شدید، حذف کامل از عرصههای عمومی و آموزشی، و محرومیت از حقوق اولیهی انسانی همراه است که بحران عمیق انسانی و روانی را برای آنان رقم زده است.
ابعاد اصلی این رنج و محرومیت به شرح زیر است:
محرومیت از آموزش: دختران بالاتر از صنف ششم و دانشجویان زن از رفتن به مکاتب و دانشگاهها محروم شدهاند. این امر به کاهش شدید فرصتهای شغلی و افزایش افسردگی و در نهایت افزایش خودکشی در بین زنان و دختران افغان منجر شده است، که در سال ۲۰۲۶ در ولایت های بلخ،هرات،غزنی،بدخشان و تخار ۹ مورد خودکشی ثبت شده است.
ممنوعیت اشتغال: اشتغال زنان در ادارات دولتی (به استثنای بخشهای محدودی از صحت و معارف)، سازمانهای غیردولتی NGO و نهادهای بینالمللی ممنوع شده است.
این محدودیت نیز باعث ازدواج های اجباری. فرار از خانه و.. منجر شده است که در سال ۲۰۲۶ ، ۸ تن از بانوان متضرر شده اند.
محدودیت شدید در آزادیهای فردی:
زنان بدون داشتن «محرم شرعی» حق سفر ندارند. پوشش آنان به شدت کنترل میشود و گزارشهای متعددی از بازداشتهای خودسرانه به دلیل عدم رعایت حجاب مورد نظر طالبان وجود دارد.
متاسفانه در سال ۲۰۲۶ تعداد بازداشت شدگان زنان و دختران افغان با بهانه بی حجابی از سوی طالبان به شدت افزایش یافته است، از اوایل سال ۲۰۲۶ تا تاریخ 1_ June 2026 بیش از ۸۰ مورد بازداشت در چهار ولایت کابل، هرات، مزار و بدخشان ثبت شده و گزارش آن به نشر رسیده است.
حذف از فضاهای اجتماعی:
حضور زنان در پارکها، حمامهای عمومی، ورزشگاهها و سالنهای زیبایی ممنوع است.
این امر نیز زنان و دختران افغان را با مشکلات روحی و روانی مواجه ساخته است که خود خشونت محسوب می شود و به نقل از یکی از داکتران متخصص عقل و اعصاب( روانشناس خانواده ) در سال ۲۰۲۶ او بیش از ۱۵۰ تن مراجعه کننده برای این گونه اختلالات داشته است.
بحران صحت و سلامت: محدودیتهای اعمالشده بر کار زنان، نظام صحی افغانستان را نیز به مرز فروپاشی رسانده و دسترسی زنان به خدمات درمانی را با چالش جدی مواجه کرده است.
به نقل از سازمان بین المللی حقوق بشر، این نوع بزرگترین خشونت غیر علنی علیه زنان افغان می باشد، بطوری که زنان افغان بطور سیستماتیک از نظام صحی افغانستان به بهانه نداشتن محرم، رعایت نکردن حجاب حذف شده اند و تعدادی از زنان که نیز این شرایط را پذیرفتند نیز با کسر معاش و امتیازات از سوی طالبان مواجه شدند تا زنان و دختران افغانستان را مجبور نمایند صحنه صحت را ترک نمایند و خانه نشین شوند. ترک زنان از نطام صحی افغانستان منجر به مرگ هزاران زن و دختر افغان می شود. در سال ۲۰۲۶ بیش از ۴۰ زن و دختر افغان بدلیل عدم دسترسی به داکتران متخصص زن وفات نموده اند.
گزارشهای سازمانهای حقوق بشری همواره تأکید دارند که این سیاستها سیستماتیک بوده و مصداق بارز «آپارتاید جنسیتی» است.
آمار رسمی و متمرکزی از سوی طالبان درباره کشته و زخمی شدن زنان منتشر نشده است، اما یوناما (دفتر نمایندگی سازمان ملل در افغانستان) در گزارشهای مستند خود، قربانیان غیرنظامی جنگها و خشونتهای هدفمند را ثبت میکند.
بر اساس آخرین دادهها و گزارشهای سازمان ملل و نهادهای حقوق بشری، وضعیت تلفات و خشونتها به شرح زیر است.
خشونتهای جنسی و جنسیتی:
بر اساس گزارش شورای امنیت سازمان ملل، یوناما در یک سال اخیر ۲۱ مورد خشونت جنسی از جمله تجاوز جنسی گروهی علیه ۱۵ زن و ۶ دختر را در افغانستان مستندسازی کرده است.
تلفات ناشی از درگیریهای مرزی:
در پی درگیریهای مرزی و حملات هوایی، دهها غیرنظامی شامل زنان و کودکان کشته و زخمی شدهاند، به عنوان نمونه، در حملات هوایی اخیر در ولایتهای شرقی، به گفتهی یوناما ۱۳ غیرنظامی (شامل زنان و کودکان) کشته و ۱۰ تن دیگر زخمی شدند.
قتلهای هدفمند :
گزارشها حاکی از ترور سیستماتیک زنان، از جمله کارمندان دولت پیشین است؛ به طوری که در سال جاری دهها تن از کارمندان زن، از جمله ثارنوالان زن مورد خشونت ، تهدید و اقدام به قتل قرلر گرفته اند که در این میان ۲ زن ثارنوال و یک زن بنام بدریه همسر عبدالمتین ادراک نیز در کابل و در نزدیکی محکمه استیناف ط-البان کشته شدهاند.
گزارش: شاه پور نایب زاده
رنج زنان افغان تحت حاکمیت طالبان در سال ۲۰۲۶.
