ویزای پاکستان از ۱۵۰۰ افغانی به ۲۰۰۰ دالر در بازار سیاه کابل
کابل تایمزنیوز
تصور کنید بیمار سرطانی یا کودکی با قلب آسیب‌دیده که برای نجات جانش باید به پاکستان برود، اما به جای هزینه رسمی ۱۵۰۰ افغانی، باید ۱۵۰۰ تا ۲۰۰۰ دالر آمریکا بپردازد. این نه یک داستان ساختگی، بلکه واقعیت تلخ هزاران خانواده افغان در ماه‌های اخیر است.
گزارش‌ها و شکایات گسترده شهروندان نشان می‌دهد که روند صدور ویزای پاکستان به یک بازار سیاه سازمان‌یافته تبدیل شده و برای بسیاری از نیازمندان به یک بحران انسانی عمیق مبدل گردیده است.
هزینه رسمی در برابر واقعیت بازار سیاه
هزینه رسمی ویزای پاکستان حدود ۱۵۰۰ افغانی (تقریباً ۲۵ دلار) اعلام شده، اما در عمل، متقاضیان برای دریافت همان ویزا باید به شبکه‌های واسطه و شرکت‌های سیاحتی خاص مراجعه کنند. قیمت‌ها در بازار سیاه به این شکل است:
• ویزای مریضی: بین ۱۳۰۰ تا ۱۵۰۰ دالر
• ویزای سیاحتی/توریستی: تا ۲۰۰۰ دالر
این افزایش نجومی (بیش از ۵۰ برابر نرخ رسمی) در حالی رخ می‌دهد که بسیاری از خانواده‌ها برای درمان بیماری‌های جدی یا فرار از مشکلات امنیتی، ناچار به این سفر هستند.
بیماران در تله دیپورت و رشوه اضافی
وضعیت برای بیماران حتی تلخ‌تر است. ویزاهای مریضی که قبلاً چندبار ورود (ملتیپل) و ارزان‌تر بودند، حالا عمدتاً به ویزای تک‌بار ورود تبدیل شده‌اند.
متقاضیان گزارش می‌دهند که حتی با ویزای معتبر و اسناد پزشکی کامل، هنگام ورود به میدان هوایی اسلام‌آباد با تقاضای رشوه اضافی تا ۲۰۰ دالر مواجه می‌شوند. اگر نتوانند پرداخت کنند، علی‌رغم حال وخیم بیمار، به افغانستان دیپورت می‌شوند و مجبور به تکرار کل فرآیند پرهزینه می‌گردند. این تحقیر و فشار روانی، درد بیماری را دوچندان کرده است.
انحصار کام ایر و شرکت‌های سیاحتی
یکی از نقاط کلیدی شکایت‌ها، انحصار تقریباً کامل پروازهای مستقیم کابل-اسلام‌آباد توسط شرکت هوایی کام ایر است. متقاضیان می‌گویند:
• بدون خرید بلیت رفت‌وبرگشت گران‌قیمت کام ایر، اجازه سفر داده نمی‌شود.
• روزانه تنها دو تا سه پرواز انجام می‌شود و بسیاری از مسافران اصلاً قصد بازگشت ندارند.
• اگر درخواست ویزا از طریق شرکت‌های سیاحتی «تأییدشده» ثبت نشود، پرونده‌ها ماه‌ها بلاتکلیف می‌مانند یا پس از شش ماه تا یک سال رد می‌شوند.
• حتی کنسل کردن درخواست، با کسر مبالغ هنگفت همراه است.
منتقدان می‌پرسند: این انحصار و پیوند میان ویزا، پرواز و شرکت‌های خاص، چگونه شکل گرفته و پول‌های کلان جمع‌آوری‌شده دقیقاً به کجا می‌رود؟ آیا نهادهای حاکم در افغانستان در این چرخه سوءاستفاده نقشی دارند؟
پیامدهای تلخ برای جامعه
ادامه این وضعیت عواقب سنگینی به بار آورده است:
• فشار اقتصادی وحشتناک بر خانواده‌های فقیر و آسیب‌پذیر
• تقویت فساد سازمان‌یافته و بازار سیاه
• از بین رفتن اعتماد مردم به فرآیندهای قانونی و رسمی
• تبدیل یک نیاز انسانی (درمان و سفر ضروری) به منبع درآمد برای عده‌ای خاص
فعالان مدنی و متقاضیان با صدای بلند می‌گویند: این دیگر فقط مسئله ویزا نیست، بلکه گروگان‌گیری جان شهروندان با ابزار اقتصادی است.
درخواست فوری
شهروندان و فعالان از مقامات افغانستان و پاکستان می‌خواهند که هرچه سریع‌تر:
• نظارت شفاف و جدی بر روند صدور ویزا اعمال شود
• انحصار در بخش هوایی و خدمات ویزا شکسته شود
• رقابت سالم ایجاد گردد
• و پاسخ شفاف به این پرسش داده شود: چرا یک ویزای ساده به این اندازه گران و پیچیده شده است؟
این گزارش بر اساس شکایات مستقیم متقاضیان، گزارش‌های رسانه‌ای متعدد و اظهارات منابع آگاه تهیه شده است. انتظار می‌رود مراجع ذی‌ربط با بررسی فوری، جلوی این ظلم مضاعف را بگیرند قبل از آنکه جان‌های بیشتری در این بازار سیاه قربانی شوند.
تا وقتی پاسخی رسمی و عملی نیامده، بازار سیاه همچنان زندگی و امید هزاران افغان را به گروگان گرفته است.
آیا شما هم تجربه مشابهی دارید؟ نظرات و گزارش‌هایتان را با ما در میان بگذارید.