درنقش آمریکا، پاکستان و طالبان در تحولات دو و نیم دههٔ اخیر افغانستن٫
محمد غیور: ریس استخبارات پولیس حوزه غرب در حکومت جمهوریت٫
قطعا تمرکز آمریکا در توافقات پنهانی دوحه با طالبان تحت نظر و تلاش خلیل زاد، استفاده از طالبان افغان بعد از تسلیم دهی افغانستان به ایشان از جانب آمریکا منحیث یک تحفهٔ ارزشمند و کشور متحول شده و نسبتا باز سازی شده از ویرانهٔ 2001 این بود که از نیروی گروه های تروریستی منطقوی و بین المللی زیر نفوذ طالبان و خود طالبان افغان با مقدار زیاد تجهیزات که برای شان آمریکایی ها گذاشتند و پرداخت هفته وار ده ها ملیون دالر منحیث نیروی جنگی تروریستی نیابتی علیه کشور های رقیب خود خصوصا ایران، روسیه و آسیای میانهٔ تحت نفوذ روسیه و چین در منطقهٔ مهم و استراتژیک جهان استفاده کند اما لابیان و حامیان طالبان افغان شامل ستون پنجمی های جمهوریت مثل آقای کرزی و خارج نشین مثل خلیل زاد می‌دانستند که تقابل طالبان با همسایگان خطرناک است بنا به طالبان افغان تاکید کردند تا با همسایگان خود رو یا روی نشوند اما چرخ گردون چنان گردشی را خلاف میل شان در رابطه به حمایت طالبان افغان از طالبان پاکستانی عمدتا پشتون و جنگجویان بلوچ خلق کرد که قابل پیش بینی نبود و یا شاید کرزی، خلیل زاد و باقی چهره های مهم حامی و لابی طالبان افغان به حمایت تی تی پی و بلوچهای پاکستان از جانب طالبان افغان موافق بودند.
به هر صورت بخش مهمی از طالبان افغان با کشور سازنده، حامی تاریخی و در حقیقت پدر و مادر خود پاکستان که در آغوش او پرورش یافتند و سالها جهت کشتار و ویرانی افغانستان جنگیدند درگیر شدند و آن حامیان و لابیان طالبان میدانند که این جنگ با وجود آسیب های جدی به پاکستان، خطرات بسیار جدی را متوجه گروه آسیب پذیر و به شدت منفور و نا مشروع ملی و بین المللی طالبان افغان ساخته و پاکستان با معذرت خواهی خطا های گذشته از ارباب خود آمریکا و غرب خود را به دست و پای آمریکا انداخته، افغانستان تحت حاکمیت طالبان را با حمایت آمریکا و غرب مورد حمله قرار داده که قطعا این حملات به ذوق، علاقه و حمایت آمریکا و ترامپ برای گوش مالک تاریخی و انتقام جویی از طالبان افراطی افغان تا سرحد نابودی شان خواهد بود. در حقیقت و ظاهرا حالا پاکستان جنگ نیابتی علیه تروریسم را که در 2001 اعلان و شروع شد عهده دار شده.
گذشت زمان و معادلات متناقض هژمونیستی شرق و غرب ثابت کرد که با وجود خستگی و بی علاقه گی آمریکایی ها به افغانستان ترک کامل منطقهٔ مهم استراتژیک جهان یعنی مرکز آسیا و در قلب آن افغانستان به معنی قبول یک شکست بزرگ تاریخی به سلسلهٔ شکست و بیرون شدن مفتضح آمریکا از افغانستان در 2021 تا سرحد پایان هژمونی یکه تاز آمریکا در جهان است. ابعاد مهم بودن منطقه بحث را طولانی میسازد.