پنج سال محرومیت دختران از آموزش در افغانستان در پرتو قرآن و سنت

پنج سال محرومیت دختران از مکتب در افغانستان، تنها یک مسئله اجتماعی یا سیاسی نیست، بلکه از نگاه دین اسلام نیز یک موضوع بسیار مهم و قابل تأمل است. اسلام، دینی است که از نخستین روزهای ظهور، بر علم، آموزش و آگاهی تأکید کرده و آن را برای همه انسان‌ها—بدون تفکیک میان زن و مرد—واجب دانسته است.

نخستین آیه‌ای که بر پیامبر اسلام حضرت محمد صلی‌الله علیه وسلم نازل شد، با فرمان خواندن آغاز گردید:
«اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذِي خَلَقَ» (سوره علق، آیه ۱)
این آیه نشان می‌دهد که اساس دین اسلام بر دانش و آگاهی استوار است.

در جای دیگر، قرآن کریم مقام علم را چنین بیان می‌کند:
«هَلْ يَسْتَوِي الَّذِينَ يَعْلَمُونَ وَالَّذِينَ لَا يَعْلَمُونَ» (سوره زمر، آیه ۹)
آیا کسانی که می‌دانند با کسانی که نمی‌دانند برابرند؟ این پرسش الهی، ارزش و جایگاه بلند علم را برای همه انسان‌ها بیان می‌کند.

همچنین در حدیثی مشهور، پیامبر اسلام حضرت محمد صلی‌الله علیه وسلم فرموده‌اند:
«طلب العلم فریضة على کل مسلم»
(جستجوی علم بر هر مسلمان واجب است)
در بسیاری از منابع معتبر اسلامی، علما توضیح داده‌اند که واژه «مسلم» شامل زن و مرد هر دو می‌شود.

از سوی دیگر، در تاریخ اسلام زنان بزرگی وجود داشته‌اند که در علم و دانش پیشگام بوده‌اند. از جمله حضرت عایشه رضی‌الله عنها که یکی از بزرگ‌ترین راویان حدیث و از دانشمندان برجسته زمان خود بود. این نمونه‌ها نشان می‌دهد که آموزش و علم‌آموزی برای زنان نه تنها مجاز، بلکه مورد تشویق اسلام بوده است.

با در نظر گرفتن این اصول روشن دینی، محروم کردن دختران از آموزش برای سال‌های طولانی، در تضاد آشکار با روح تعالیم اسلام قرار می‌گیرد. دینی که با «اقرأ» آغاز می‌شود، چگونه می‌تواند نادیده گرفتن آموزش نیمی از جامعه را بپذیرد؟

پیامدهای این محرومیت نیز از دید اسلام نگران‌کننده است. اسلام همواره بر عدالت، آگاهی و رشد جامعه تأکید کرده است. جامعه‌ای که زنان آن از آموزش محروم باشند، نمی‌تواند به عدالت و پیشرفت واقعی دست یابد. زیرا مادران بی‌سواد، نسل‌هایی با فرصت‌های محدودتر تربیت می‌کنند و این چرخه نابرابری ادامه پیدا می‌کند.

در این پنج سال، بسیاری از دختران از حق الهی و انسانی خود محروم شده‌اند؛ حقی که نه تنها در اسناد بین‌المللی، بلکه در قرآن و سنت نیز مورد تأکید قرار گرفته است. امید آن است که با بازگشت به آموزه‌های اصیل اسلامی، راه برای آموزش همه دختران باز شود و جامعه‌ای آگاه، عادل و پیشرفته شکل گیرد.

دستيار