جهانِ بدون قانون؛ وقتی قدرت، تنها زبان مشترک میشود
جهان در حال ورود به مرحلهای است که در آن «قانون» دیگر نقش تعیینکننده ندارد و این «قدرت» است که قواعد بازی را مینویسد. نظمی که پس از جنگ جهانی دوم با وعده ثبات، حقوق و همکاری شکل گرفته بود، اکنون زیر فشار رقابتهای ژئوپلیتیک در حال فروپاشی است.
واقعیت امروز این است: نهادهای بینالمللی دیگر توان مهار قدرتهای بزرگ را ندارند. قواعد، زمانی اجرا میشوند که با منافع همخوان باشند و نادیده گرفته میشوند وقتی هزینهساز شوند. خروج از توافقها، تحریمهای یکجانبه و سیاستهای دوگانه، همگی نشانههایی از مرگ تدریجی نظم قانونمحور هستند.
در چنین جهانی، امنیت دیگر از مسیر مذاکره عبور نمیکند، بلکه از لوله تفنگ و قدرت بازدارندگی تعریف میشود. جنگ اوکراین و تنشهای فزاینده در آسیا نشان دادهاند که مرزها دیگر تضمینشده نیستند و بقا، به توان پاسخگویی وابسته است، نه به حقانیت.
در همین حال، شعارهایی مانند «حقوق بشر» و «دموکراسی» بیش از هر زمان دیگری با بحران اعتبار مواجه شدهاند. آنچه زمانی ابزار مشروعیت بود، امروز در سایه استانداردهای دوگانه، به ابزار فشار سیاسی تبدیل شده است. نتیجه روشن است: اخلاق سیاسی عقب نشسته و واقعگرایی قدرتمحور جای آن را گرفته است.
شکافهای فزاینده در درون غرب نیز این روند را تشدید کردهاند. اتحادها دیگر پایدار نیستند، بلکه موقتی و مبتنی بر منافع لحظهایاند. جهان از یک نظم نسبتاً باثبات، به سمت یک میدان رقابت سیال و پیشبینیناپذیر حرکت میکند.
اما در دل این بینظمی، یک واقعیت مهم نهفته است: خلأ قدرت، همیشه فرصت میسازد.
برای مناطقی مانند خاورمیانه و آسیای مرکزی و جنوبی، این لحظه میتواند نقطه عطف باشد—به شرط آنکه از پراکندگی عبور کرده، به سمت همگرایی واقعی حرکت کنند و نقش خود را مستقلانه تعریف نمایند.
در نهایت، جهان وارد دورهای شده که در آن تماشاگران، حذف خواهند شد.
تنها بازیگرانی باقی میمانند که بتوانند قدرت خود را سازمان دهند، موازنهها را درک کنند و در میدان جدید، قواعد خود را بسازند.
این جهان، جای بیطرفها نیست.
جهانِ بدون قانون؛ وقتی قدرت، تنها زبان مشترک میشود
