دیورند به‌عنوان یک خط مرزی، از دید بسیاری از منابع تاریخی، به‌عنوان مرز رسمی میان افغانستان و پاکستان مطرح شده است.

اختصاصی برای کابل تایمزنیوز
نویسنده ضیاالحق حقانی ۲۳-۰۴-۲۰۲۶

با این حال، این موضوع همواره یکی از بحث‌برانگیزترین مسائل در تاریخ معاصر افغانستان بوده و دیدگاه‌های متفاوتی پیرامون آن وجود دارد.

در تاریخ سیاسی افغانستان، رقابت‌های قدرت میان حاکمان گاه به تصمیم‌هایی انجامیده که تأثیرات عمیق و ماندگاری بر سرنوشت کشور گذاشته است. از جمله این تصمیم‌ها می‌توان به معاهداتی مانند گندمک و دیورند اشاره کرد که در شرایط خاص سیاسی و برای حفظ یا تثبیت قدرت اتخاذ شدند.

برخی معتقدند که این توافقات، از جمله توسط امیر عبدالرحمن خان، به‌عنوان یک واقعیت سیاسی پذیرفته شده و چارچوب مشخصی برای مرزها ایجاد کرده است. در مقابل، عده‌ای دیگر این توافقات را فاقد مشروعیت کامل دانسته و آن را نتیجه شرایط نابرابر تاریخی می‌دانند.