پس از انقلاب اسلامی ایران در دلو ۱۳۵۷، هر ساله تظاهرات گسترده و ملیونی در سراسر ایران با شعارهای «مرگ بر آمریکا» و «مرگ بر اسرائیل» برگزار می‌شود. در مقابل، در آمریکا و اسرائیل تقریباً هیچ تظاهرات مشابهی از سوی شهروندان بومی با شعار «مرگ بر ایران» دیده نشده است. این تنش‌های عمیق ایدئولوژیک و سیاسی نزدیک به نیم قرن ادامه یافته و با اظهارات انتقام‌جویانه مقامات آمریکایی و اسرائیلی بیشتر دامن خورده است.
جنگ مستقیم آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران از اواخر حوت ۱۴۰۴ (فوریه ۲۰۲۶) با حملات هوایی گسترده آغاز شد. عامل اصلی آغاز این درگیری، عملیات پیش‌دستانه مشترک آمریکا و اسرائیل علیه تأسیسات نظامی، هسته‌ای و موشکی ایران بود. ایران این حملات را نقض آشکار قوانین بین‌المللی دانسته و با عملیات موشکی و پهپادی پاسخ داد.
عواقب جنگ تا کنون (بیش از یک ماه پس از آغاز):
• ایران: متحمل خسارات سنگین انسانی (هزاران کشته، شامل غیرنظامیان)، ویرانی گسترده زیرساخت‌های نظامی، نفتی، پتروشیمی و عمومی شده است. اقتصاد کشور به شدت آسیب دیده و فشار بر مردم عادی افزایش یافته است.
• اسرائیل: با حملات موشکی و پهپادی ایران مواجه شده و خسارات مالی و نظامی قابل توجهی دیده، هرچند تلفات انسانی آن کمتر بوده است.
• آمریکا: هزینه‌های نظامی و مالی سنگین متحمل شده و با اعتراضات افکار عمومی در داخل آمریکا، اروپا و کشورهای اسلامی مواجه است.
• منطقه: برخی کشورهای جنوب خلیج فارس به دلیل حضور پایگاه‌های آمریکایی، ناخواسته درگیر شده و از حملات راکتی ایران آسیب مالی دیده‌اند.
مردم ایران بیشترین آسیب را متحمل شده‌اند. افغانستان نیز به عنوان همسایه، با خطر موج مهاجرت، اختلال در تجارت و تأثیر منفی بر اقتصاد مواجه خواهد شد.
پیش‌بینی آینده:
عواقب این جنگ همچنان غیرقابل پیش‌بینی است. محتمل‌ترین سناریو، پایان جنگ از طریق توافق سیاسی موقت پس از خسارات سنگین است. در این حالت، ایران فعالیت‌های هسته‌ای و حمایت از گروه‌های نیابتی را محدود می‌کند، تحریم‌ها تا حدی کاهش می‌یابد و بحث بستن تنگه هرمز پایان می‌پذیرد. با این حال، ادامه جنگ فرسایشی به دلیل برتری هوایی آمریکا و اسرائیل در برابر توان موشکی و پهپادی ایران ممکن است و خطر حمله به زیرساخت‌های حیاتی (برق، آب، پل‌ها، تأسیسات نفتی و هسته‌ای) و گسترش درگیری به سراسر خاورمیانه وجود دارد.
ایران بعید است شکست کامل نظامی بخورد و آمریکا نیز تمایلی به اشغال زمینی نشان نداده است. این جنگ احتمالاً بدون پیروزی مطلق یک طرف، با توافق ناقص به پایان خواهد رسید.
نتیجه‌گیری:
این جنگ ویرانگر بیشترین خسارت را به مردم بی‌گناه ایران وارد کرده و عواقب منفی آن بر افغانستان و کل منطقه گسترده است. امیدواریم فشارهای داخلی، بین‌المللی و اقتصادی هرچه زودتر به آتش‌بس و مذاکره منجر شود تا از خسارات بیشتر جلوگیری گردد.
(بر اساس تحلیل محمد نعیم غیور، ۱۸ حمل ۱۴۰۵ / ۷ اپریل ۲۰۲۶)