سایه مرگ بر زندگی زنان افغانستان؛ آمارها از تداوم زنکشی و خشونت حکایت دارد.
کابل تایمز نیوز | گزارش؛ شهبانو نوری
افزایش نگرانیها از ادامه قتل زنان در افغانستان؛ آمارهای ثبتشده تنها بخشی از واقعیت را نشان میدهد
همزمان با ادامه محدودیتها بر زنان و کاهش دسترسی آنان به سازوکارهای حمایتی و عدالتخواهانه، گزارشهای نهادهای حقوق بشری نشان میدهد که قتل زنان و سایر اشکال خشونت مبتنی بر جنسیت همچنان از جدیترین بحرانهای حقوق بشری در افغانستان به شمار میرود.
بررسی دادههای منتشرشده از سوی نهادهای بینالمللی و سازمانهای مدافع حقوق زنان نشان میدهد که طی سالهای اخیر دهها زن در نقاط مختلف افغانستان قربانی قتل شدهاند. با این حال، کارشناسان معتقدند آمارهای موجود تنها بخشی از واقعیت را بازتاب میدهد؛ زیرا بسیاری از موارد به دلیل محدودیتهای رسانهای، ترس خانوادهها از پیامدهای اجتماعی و نبود نظام شفاف ثبت اطلاعات، هرگز گزارش یا مستندسازی نمیشوند.
پروژه «افغان ویتنس» وابسته به مرکز تابآوری اطلاعات (CIR) در یکی از گزارشهای خود اعلام کرده است که تنها در یک سال، دستکم ۱۴۳ زن در افغانستان کشته شدهاند. این آمار قربانیان حملات مسلحانه و انفجارها را شامل نمیشود و بر اساس گزارشهای رسانهای و اطلاعات گردآوریشده از منابع محلی تهیه شده است.
این نهاد هشدار داده است که شمار واقعی قربانیان احتمالاً بسیار بیشتر از آمارهای ثبتشده است. بر بنیاد این گزارش، به طور میانگین در هر ماه حدود ۱۲ زن در افغانستان جان خود را از دست دادهاند.
یافتههای این گزارش نشان میدهد که بخش قابل توجهی از این قتلها توسط اعضای خانواده قربانیان صورت گرفته است. در میان عاملان، نام همسران، برادران، پدران و سایر بستگان نزدیک قربانیان دیده میشود. همچنین در شماری از پروندهها افراد ناشناس و در برخی موارد نیز اعضای ط-البان متهم به دست داشتن در قتل زنان معرفی شدهاند.
در گزارش دیگری، پروژه افغان ویتنس اعلام کرده است که از زمان بازگشت ط-البان به قدرت در آگست ۲۰۲۱ تا نیمه سال ۲۰۲۴، دستکم ۳۳۲ مورد زنکشی (فمیساید) در افغانستان ثبت شده است. این گزارش همچنین از ثبت ۸۴۰ مورد خشونت مبتنی بر جنسیت علیه زنان و دختران در فاصله سالهای ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۴ خبر میدهد.
فعالان حقوق زن میگویند محدود شدن حضور زنان در عرصههای اجتماعی و تعطیلی یا تضعیف نهادهای حامی زنان، روند مستندسازی خشونتها را با دشواریهای جدی مواجه کرده است. به گفته آنان، بسیاری از خانوادهها به دلیل نگرانیهای امنیتی، فشارهای اجتماعی و ترس از پیامدهای احتمالی، از رسانهای کردن موارد خشونت و قتل خودداری میکنند.
گزارشها نشان میدهد که خشونت علیه زنان تنها به قتل محدود نمیشود. بازداشتهای خودسرانه، ازدواجهای اجباری، خشونتهای خانوادگی، تهدید، آزار و اذیت و محرومیت از حقوق اساسی از جمله مواردی هستند که بهطور گسترده توسط نهادهای حقوق بشری مستند شدهاند.
در سال ۲۰۲۵ نیز سازمان «دیدهبان حقوق زنان افغانستان» اعلام کرد که دستکم ۷۶ مورد قتل عمدی زنان و دختران را طی یک سال ثبت کرده است. این سازمان تأکید کرده که خشونت علیه زنان همچنان یکی از جدیترین و نگرانکنندهترین بحرانهای حقوق بشری در افغانستان به شمار میرود.
سازمانهای بینالمللی و مدافعان حقوق بشر بارها از جامعه جهانی خواستهاند که وضعیت زنان افغانستان را در اولویت قرار دهد و برای مستندسازی موارد خشونت، حمایت از قربانیان و پاسخگو ساختن عاملان این رویدادها، اقدامات عملی و مؤثرتری انجام دهد.
با وجود نبود آمار رسمی و سراسری، دادهها و گزارشهای موجود نشان میدهد که قتل زنان و خشونتهای مبتنی بر جنسیت همچنان از نگرانیهای عمده در افغانستان است؛ نگرانیای که به باور ناظران، ابعاد واقعی آن فراتر از ارقام ثبتشده و منتشرشده است.
سایه مرگ بر زندگی زنان افغانستان؛ آمارها از تداوم زنکشی و خشونت حکایت دارد.
