# افغانستان؛ دهها نهاد حامی خبرنگاران، اما خبرنگاران همچنان بیپناه
کابل تایمز نیوز | نهاد تازه تاسیس بیمسوول در پاکستان
در حالی که شماری از خبرنگاران افغان مقیم پاکستان و اروپا از ایجاد «فدراسیون بینالمللی رسانههای افغانستان» (IFAM) خبر دادهاند، بسیاری از خبرنگاران و فعالان رسانهای نسبت به کارآمدی این نهاد ابراز تردید کرده و میگویند تجربه دو دهه گذشته نشان داده است که بخش بزرگی از نهادهای مدعی حمایت از خبرنگاران، بیش از آنکه در خدمت رسانهها باشند، به پروژههای درآمدزا برای گردانندگان خود تبدیل شدهاند.
بنیانگذاران این فدراسیون تازهتأسیس که اسم از مسوول این نهاد ذکر نیست در اعلامیه میگویند هدف آنان دفاع از آزادی بیان، حمایت از خبرنگاران و تقویت دسترسی به اطلاعات است؛ اما شماری از روزنامهنگاران افغان میپرسند که این نهاد چه تفاوتی با دهها سازمان و فدراسیونی دارد که در سالهای گذشته به نام خبرنگاران ایجاد شدند اما دستاورد ملموسی برای جامعه رسانهای نداشتند.
به گفته برخی خبرنگاران، افغانستان شاید از معدود کشورهایی باشد که در آن دهها نهاد، انجمن، فدراسیون و سازمان مدعی حمایت از رسانهها فعالیت کردهاند، اما در عمل بسیاری از خبرنگاران در سختترین شرایط اقتصادی، امنیتی و مهاجرتی بدون حمایت رها شدهاند.
احمد شبیر، خبرنگار افغان، میگوید در سالهای گذشته میلیونها افغانی و دالر تحت عنوان پروژههای حمایتی رسانهای جذب شده، اما بخش عمده خبرنگاران هیچ سهمی از این کمکها دریافت نکردهاند.
او میافزاید: «در بسیاری موارد، کمکها و پروژهها میان حلقههای محدود و افراد نزدیک به مدیران نهادها توزیع شده و خبرنگاران مستقل و نیازمند عملاً از این روند کنار گذاشته شدهاند.»
راحله محمدی، خبرنگار افغان، نیز معتقد است که بخش بزرگی از نهادهای رسانهای در افغانستان بیشتر به صدور اعلامیه، برگزاری نشستها و جذب بودجههای بینالمللی مشغول بودهاند تا رسیدگی به مشکلات واقعی خبرنگاران.
به گفته او، «در حالی که صدها خبرنگار با بیکاری، فقر و تهدیدهای امنیتی دستوپنجه نرم میکردند، بسیاری از نهادهای مدعی حمایت از رسانهها عملاً هیچ نقش مؤثری در بهبود وضعیت آنان نداشتند.»
پس از سقوط نظام جمهوری و بازگشت طالبان به قدرت، صدها خبرنگار مجبور به ترک افغانستان شدند. بسیاری از آنان ماهها و حتی سالها در پاکستان، ایران و سایر کشورها در شرایط دشوار زندگی کردهاند؛ اما به باور شماری از روزنامهنگاران، اکثر نهادهای رسانهای در تبعید نیز نتوانستند حمایت مؤثری از این قشر آسیبپذیر انجام دهند.
برخی خبرنگاران مهاجر میگویند که نام آنان بارها در گزارشها، پروژهها و درخواستهای کمک بینالمللی مورد استفاده قرار گرفته، اما در عمل هیچ سهمی از این کمکها به آنان نرسیده است.
کارشناسان رسانهای تأکید میکنند که بحران اعتماد میان خبرنگاران و نهادهای مدعی حمایت از رسانهها به یکی از جدیترین چالشهای جامعه رسانهای افغانستان تبدیل شده است. آنان معتقدند هر نهاد تازهای که در این عرصه ایجاد میشود، باید پیش از هر چیز پاسخ روشنی درباره منابع مالی، نحوه هزینهکرد بودجهها، شفافیت اداری و برنامههای عملی خود ارائه کند.
اکنون پرسش اصلی این است که آیا «فدراسیون بینالمللی رسانههای افغانستان» خواهد توانست این بیاعتمادی گسترده را از میان بردارد و به نهادی واقعی برای دفاع از خبرنگاران تبدیل شود.
هیچ فرد مسوول این نهاد که دفتر مشخص ندارد و شماره تماس و ما نیز نتوانستیم دیدگاه این نهاد را در گزارش بگیریم و بپرسیم که چند تن در این نهاد مشغول اند و جواز این نهاد از سوی چه نهادی تایید و چه تعداد از از خبرنگاران در این نهاد ثبت اند.
# افغانستان؛ دهها نهاد حامی خبرنگاران، اما خبرنگاران همچنان بیپناه
