جنگ ۲۰۲۶؛ ضربهای سنگین به قدرت نظامی و اعتبار جهانی آمریکا
جنگ ۲۰۲۶ خاورمیانه، فراتر از یک درگیری نظامی، به نقطه عطفی در تحول نظم جهانی تبدیل شده است؛ جایی که هزینههای سنگین، آسیبپذیریهای امنیتی و کاهش اعتماد متحدان، جایگاه راهبردی آمریکا را با چالش جدی روبهرو کرده است.
ضربه به زیرساختهای نظامی آمریکا
در پی حملات متقابل، بین ۱۲ تا ۱۷ پایگاه و تأسیسات نظامی آمریکا در خلیج فارس و شرق مدیترانه هدف قرار گرفتهاند. برآوردها از آسیب یا تخریب حدود ۲۲۸ مرکز نظامی حکایت دارد.
پایگاه هوایی العدید—یکی از مهمترین مراکز عملیاتی آمریکا—نیز آسیب دیده و اختلال در سامانههای راداری و لجستیکی آن، نشاندهنده افزایش脆弱یت ساختار دفاعی آمریکا در منطقه است.
خسارات سنگین در زمان کوتاه
این جنگ نشان داد که ابزارهای کمهزینه مانند موشکها و پهپادها میتوانند خساراتی چندمیلیارد دالری وارد کنند:
* ۶ کشته و حدود ۴۰۰ زخمی در میان نیروهای آمریکایی
* نابودی دهها سامانه راداری و انبار مهمات
* از بین رفتن یک فروند هواپیمای E-3 Sentry به ارزش حدود ۵۰۰ میلیون دالر
خسارات مستقیم بین ۲.۳ تا ۲.۸ میلیارد دالر و مجموع هزینهها با احتساب پیامدهای غیرمستقیم تا ۵ میلیارد دالر برآورد میشود.
جنگی با هزینه روزانه نزدیک به یک میلیارد دالر
عملیات «Operation Epic Fury» به یکی از پرهزینهترین مأموریتهای نظامی آمریکا تبدیل شده است:
* هزینه روزانه: حدود ۸۹۱ میلیون دالر
* ۶ روز نخست: ۱۱.۳ میلیارد دالر
* تا روز دوازدهم: ۱۶.۵ میلیارد دالر
برخی برآوردها مجموع هزینهها را تا ۲۵ میلیارد دالر نیز ذکر میکنند—رقمی که از میانگین جنگهای عراق و افغانستان بهمراتب بالاتر است.
بحران انرژی و فشار اقتصادی منطقه
اختلال در تنگه هرمز باعث کاهش روزانه ۱.۲ تا ۲ میلیون بشکه صادرات نفت شده و کشورهای اوپک تا ۲۰ میلیارد دالر زیان دیدهاند.
همزمان:
* هزینه بیمه نفتکشها چند برابر شده
* هزینه عبور از تنگه هرمز تا ۲ میلیون دالر افزایش یافته
* بازارهای مالی منطقه با افت سرمایهگذاری مواجه شدهاند
امنیت پرهزینه و کاهش اعتماد
کشورهای خلیج در واکنش به این تحولات، تنها در سهماهه نخست ۲۰۲۶ تا ۲۰ میلیارد دالر صرف خرید تجهیزات دفاعی کردهاند. این روند نشاندهنده تردید فزاینده نسبت به توان آمریکا در تأمین امنیت منطقه است.
نشانههای گذار به نظم چندقطبی
جنگ ۲۰۲۶، نشانهای روشن از فرسایش نظم تکقطبی است. افزایش هزینهها، آسیبپذیری پایگاهها و تغییر رفتار متحدان، همگی بیانگر حرکت تدریجی جهان بهسوی نظمی چندقطبی است؛ جایی که قدرت میان بازیگران مختلف توزیع میشود و نقش قدرتهایی مانند چین و روسیه پررنگتر خواهد شد.
جمعبندی
این جنگ نهتنها معادلات امنیتی خاورمیانه را دگرگون کرده، بلکه بهعنوان نشانهای از تغییر توازن قدرت در سطح جهانی قابل ارزیابی است؛ تحولی که میتواند آینده نظام بینالملل را بازتعریف کند.
سمیعالله جهش
جنگ ۲۰۲۶؛ ضربهای سنگین به قدرت نظامی و اعتبار جهانی آمریکا
