انحراف هدفمند افکار عمومی؛ پنهانسازی سیستماتیک جنایات طالبان در هیاهوی مجازی!
کابل تایمزنیوز ۲۸-۰۴-۲۰۲۶
در حالیکه افغانستان همچنان با بحران عمیق حقوق بشری و سرکوب گسترده آزادیهای مدنی مواجه است، شواهد و تحلیلها نشان میدهد که افکار عمومی بهگونهای هدفمند و سازمانیافته از محور اصلی—یعنی بررسی و افشای عملکرد طالبان—منحرف ساخته شده است.
بر اساس ارزیابیهای ناظران مستقل، ساختارهای تبلیغاتی و شبکههای همسو با طالبان با بهرهگیری از تاکتیکهای پیچیده رسانهای، موفق شدهاند فضای شبکههای اجتماعی را به میدان منازعات انحرافی و مباحث حاشیهای تبدیل کنند. این روند عملاً سبب شده است که بخش قابل توجهی از موارد نقض حقوق بشر، سرکوب سیستماتیک و سایر موارد قابل پیگرد، در سایهی جنجالهای ساختگی و جهتدهیشده کمرنگ یا نادیده گرفته شود.
گزارشها نشان میدهد که دستگاه حاکم طالبان نهتنها از این وضعیت بهرهبرداری میکند، بلکه با مدیریت هدفمند جریانهای اطلاعاتی، زمینهی تضعیف و خاموشی تدریجی صدای منتقدان را نیز فراهم ساخته است. در چنین فضایی، تمرکز افکار عمومی از مطالبات اساسی چون عدالت، پاسخگویی و شفافیت، بهسوی موضوعات کماهمیت و تحریکآمیز سوق داده میشود.
بهطور همزمان، بخشی از کاربران شبکههای اجتماعی—اعم از مخالفان طالبان و فعالان سیاسی—درگیر روندی نگرانکننده از قهرمانسازیهای غیرمستند، برجستهسازی چهرههای مشکوک و بازتولید گفتمانهای احساسی شدهاند؛ روندی که عملاً به تضعیف گفتمان مبتنی بر واقعیت و اسناد انجامیده است.
در سوی دیگر، تشدید اختلافات قومی، صدور اتهامات متقابل، تکفیر و برچسبزنیهای گسترده، فضای عمومی را بیش از پیش دچار تفرقه و بیاعتمادی ساخته است. کارشناسان هشدار میدهند که این شکافها نهتنها تصادفی نیست، بلکه میتواند بخشی از یک راهبرد هدفمند برای فروپاشی انسجام اجتماعی و منحرفسازی افکار عمومی تلقی شود.
تحلیلگران تأکید دارند که هرگاه موج انتقادات علیه طالبان شدت میگیرد، بهصورت همزمان موضوعات انحرافی—از جمله دامنزدن به منازعات تاریخی و مرزی، برجستهسازی نشستهای نمایشی در خارج از کشور، یا خلق چهرههای جنجالی—در دستور کار قرار میگیرد. این الگو، نشاندهندهی یک چرخهی حسابشده برای مدیریت افکار عمومی و جلوگیری از شکلگیری گفتمان پاسخگویی است.
پیامد این وضعیت، شکلگیری موجی از واکنشهای هیجانی، زودگذر و فاقد عمق تحلیلی است که نهتنها کمکی به بهبود وضعیت مردم افغانستان نمیکند، بلکه بهگونهای غیرمستقیم در خدمت تداوم ساختار سرکوبگر موجود قرار میگیرد.
در چنین شرایطی، صاحبنظران بر ضرورت بازگشت به عقلانیت، تقویت سواد رسانهای، تمرکز بر واقعیتهای مستند و پرهیز از افتادن در دام روایتهای جهتدهیشده تأکید میکنند. به باور آنان، تنها از مسیر آگاهی جمعی، انسجام ملی و عبور از تعصبات قومی و سیاسی میتوان زمینهی شکلگیری یک گفتمان مؤثر در دفاع از حقوق مردم افغانستان را فراهم ساخت.
انحراف هدفمند افکار عمومی؛ پنهانسازی سیستماتیک جنایات طالبان در هیاهوی مجازی!
