چگونه آمریکا توانست علی خامنهای را در نخستین روز بمبارانها بکشد و چرا جنگ اکنون آغاز شد؟
جنگ بزرگ جدید میان ایالات متحده و اسرائیل علیه ایران با قتل رهبر عالیرتبه جمهوری اسلامی، آیتالله علی خامنهای، آغاز شد. این اتفاق تصادفی نبود؛ برعکس، فرصت مناسب برای سرنگونی رهبری ایران اساساً باعث بمباران گسترده در ۲۸ فبروری ۲۰۲۶ شد. این نکات بر اساس توضیحاتی است که منابع ناشناس در سرویسهای اطلاعاتی آمریکا و اسرائیل با رسانههای معتبر آمریکایی مانند Axios، نیویورک تایمز و وال استریت ژورنال در میان گذاشتند.
⸻
آمادهسازی و زمینهچینی جنگ
خلاصه ماجرا: دو ماه آمادهسازی آمریکا و اسرائیل، در حالی که واشنگتن همزمان با ایران درباره توافق هستهای گفتگو میکرد.
جنگ میتوانست از پایان دسامبر ۲۰۲۵ آغاز شود، زمانی که بزرگترین اعتراضات مردمی در سالهای اخیر در جمهوری اسلامی ایران رخ داد و به سرعت و با خشونت سرکوب شد. درست در آغاز این تظاهرات، نخستوزیر اسرائیل، بنیامین نتانیاهو، به دیدار دونالد ترامپ در اقامتگاه او در مار-ا-لاگو رفت تا درباره موج جدید حملات هوایی علیه ایران در ماه می ۲۰۲۶ گفتگو کنند، در صورتی که ایران مسیر بازسازی توان نظامی خود را ادامه دهد، که در جنگ ۱۲ روزه ژوئن ۲۰۲۵ تضعیف شده بود.
چند روز بعد، با گسترش اعتراضات، مشخص شد که برای آمریکا و اسرائیل فرصت تازهای برای سرنگونی رژیم آیتاللهها فراهم شده است. ترامپ از معترضان خواست ساختمانهای دولتی را تصرف کنند و تلویحاً گفت که «کمک در راه است». او آماده بود دستور حملات جدید علیه ایران را صادر کند، اما در آخرین لحظه عقب نشست تا عملیات را دقیقتر آماده کند.
⸻
هماهنگی و برنامهریزی عملیات
در خاورمیانه، افزایش گسترده نیروهای آمریکایی آغاز شد و پشت صحنه، آمریکا و اسرائیل حمله مشترک را برنامهریزی کردند. طی دو هفته بعد، مدیر موساد، دیوید بارنیا، دو بار به واشنگتن رفت. همچنین رئیس اطلاعات نظامی اسرائیل و رئیس ستاد ارتش دفاعی اسرائیل به واشنگتن آمدند. همه آنها عملیاتهایی را هماهنگ میکردند که اکنون با نام آمریکایی «خشم حماسی» و نام اسرائیلی «شیر غران» شناخته میشوند.
همزمان، ترامپ تصمیم گرفت از تهدید نظامی علیه ایران به عنوان اهرمی برای رسیدن به «توافق» به نفع خود استفاده کند. در ۷ فبروری، اولین دیدار میان نمایندگان آمریکا و جمهوری اسلامی پس از جنگ ۱۲ روزه در عمان برگزار شد.
فرستادگان ویژه ترامپ، جرد کوشنر و استیو ویتکاف، نسبت به امکان «توافق» شکاک بودند، اما سه مقام آمریکایی و اسرائیلی به Axios اطمینان دادند که مذاکرات ابتدایی تنها برای فریب دادن تهران نبوده و ترامپ واقعاً قصد رسیدن به توافق را داشته است. به مذاکرهکنندگان ایرانی گفته شد که اگر پیشرفت واقعی در مسیر توافق صورت نگیرد، «حملات نظامی رخ خواهد داد».
دور بعدی مذاکرات در ژنو در ۱۷ فبروری برگزار شد. پیش از آن، آمریکا و اسرائیل زمان احتمالی حمله را توافق کرده بودند: شنبه ۲۸ فبروری، زمانی که خامنهای جلسه برنامهریزیشدهای با دستیاران اصلی خود در اقامتگاه دولتی در تهران برگزار میکند.
⸻
اقدامات ویژه آمریکا و اسرائیل
این بار مذاکرهکنندگان آمریکایی مأموریت داشتند که هیچ تردیدی برای ایرانیها ایجاد نشود، تا خامنهای برنامههایش را تغییر ندهد یا به پناهگاه زیرزمینی پناه نبرد. حتی با وجود انتشار اخبار احتمالی در رسانهها درباره آمادگی آمریکا و اسرائیل برای کشتن رهبر ایران، خامنهای جلسه خود را لغو نکرد.
احتمالاً هوشیاری او تحت تأثیر ملاقات دوباره فرستادگان ترامپ با ایرانیها در ژنو در ۲۶ فبروری کاهش یافته بود. اما مذاکرهکنندگان به هیچ توافقی نزدیک نشدند. پس از اولین گفتگو در صبح، کوشنر و ویتکاف به صورت رمزنگاریشده با معاون رئیسجمهور آمریکا تماس گرفتند و اعلام کردند که اختلافات همچنان زیاد است. دومین گفتگو در همان روز نیز بینتیجه بود.
سه مورد اصلی که آمریکا با موضع ایران مشکل داشت:
1.برنامه هستهای و غنیسازی اورانیوم – آمریکا پیشنهاد داد ایران اورانیوم رایگان برای برنامه صلحآمیز هستهای دریافت کند، اما ایران رد کرد.
2.برنامه موشکی بالستیک – ایران حاضر به مذاکره درباره تواناییهای موشکی خود نشد.
3.حمایت از گروههای نیابتی منطقهای – ایران حاضر به توضیح درباره حمایت از گروههایی مانند حماس، حزبالله و حوثیها نشد.
ایران یک سند هفت صفحهای ارائه کرد و تأکید کرد که غنیسازی اورانیوم را تنها برای اهداف صلحآمیز ادامه خواهد داد. تیم ترامپ ارقام آن را بررسی و دریافت که این اقدام ظرفیت غنیسازی ایران را تقریباً پنج برابر توافق هستهای ۲۰۱۵ افزایش خواهد داد.
⸻
رصد و هدفگیری خامنهای
سیا طی ماهها خامنهای را رصد کرده بود، با شبکهای از خبرچینها که از زمان جنگ ۱۲ روزه ایجاد شده بود. دادههای دقیق درباره جلسه رهبر ایران در ۲۸ فبروری به دست آمد و به اسرائیل منتقل شد. همچنین مشخص شد که دو جلسه دیگر با حضور مقامات امنیتی و اطلاعاتی ایران در همان روز برگزار میشود و همه جلسات هدف حمله بودند.
ابتدا حمله برای شب برنامهریزی شده بود، اما جلسه خامنهای باعث شد حمله به صبح منتقل شود. محل جلسه شامل اقامتگاه رهبر، دفاتر رئیسجمهور و شورای امنیت ملی بود. هدفها شامل خامنهای، فرمانده کل سپاه پاسداران، وزیر دفاع، رئیس شورای نظامی و دیگر مقامات کلیدی بودند.
اجرای حمله
دو ساعت و پنج دقیقه پس از برخاستن موشکها، در ساعت حدود ۹:۴۰ صبح به وقت تهران، موشکهای دوربرد ساختمانهای دولتی را هدف قرار دادند. سخنگوی ارتش اسرائیل گفت علیرغم آمادگی ایران برای جنگ، اسرائیل توانست «غافلگیری تاکتیکی» ایجاد کند.
در زمان حمله، مقامات ارشد امنیت ملی ایران در یک ساختمان و خامنهای در ساختمان دیگری بودند. جنگندههای اسرائیلی ۳۰ بمب دقیق بر روی اقامتگاه رهبر ایران انداختند و علی خامنهای و همکاران اصلیاش کشته شدند.
رهبر ایران چگونه ترور شد?
